نوسینی: غوربەت ساریا سەدەی کۆتایی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە کودەتا، داگیرکاری، شەڕی مەزهەبی و سیاسەتەکانی چارەسەرنەکردنی دەوڵەت-نەتەوە تێپەڕی. هەرچەندە لە زۆرێک لە دەوڵەتەکان دەسەڵاتە سیاسییەکان گۆڕان، بەڵام شێوازی ستەم وەکو خۆی مایەوە. ناسنامە جیاوازەکان ڕەتکرانەوە، ژنان لە گۆڕەپانی کۆمەڵایەتی دوورخرانەوە و ژیانی هاوبەشی گەلان لەژێر سایەی نەژادپەرستی و سیاسەتی مەزهەبیدا مایەوە. بەردەوامیش لە جوگرافیایەکی لەم شێوەیەدا …
مەریەم فەتحی سەرمایەداریی پیاوسالار بۆ ژنان، چینی کرێکار، گەلانی بن دەست، پەراوێزخراوەکان و هەموو قوربانیانی ئەم سیستەمە، وەک مەترسییەکی بێ کۆتایی دەبینرێت، کە زۆرترین ئازاری ڕەتاندن، نایەکسانیی، توندوتیژیی و هەڵاواردنی لەتەک خۆی هێناوە. ئەو دۆخە خراپ و قەیراناوییە، کە سەرمایەداریی پیاوسالار دروستیکردووە، بەشێوەیەکی سیستەماتیک فێمیسایدی فیزیکی، کولتووریی، ئابووریی، سیاسیی و کۆمەڵایەتیی ژنان پەیڕەو دەکات. ژنان …
ناوەندی هزر، توێژینەوە و ڕاوێژکاریی ژنۆلۆژی لە مەراسیمێکدا لە قاهیرەی پایتەختی میسر کرایەوە. کردنەوەی ناوەندەکە وەک چالاکییەکی گرنگ لە ڕووی ئەکادیمی و کولتوورییەوە بینرا کە جگە لە میسر، بیرمەند، ئەکادیمیست، ڕۆژنامەنووس و کەسایەتییە ناسراوەکانی ڕای گشتی لە وڵاتە جیاوازەکانی عەرەبییەوە بەشدارییان تێدا کرد. دامەزراندنی ئەم ناوەندە وەک دەستپێشخەرییەکی گرنگ دەبینرێت کە ئامانجی دروستکردنی سەکۆیەکی زانستیی …
ڕۆشان سەلام ئەو ناوانەی خەڵک بۆیان بەکاردەهێنن بەپێی ناوچەکەیان جیاوازە: قەرەجەکان، دۆم، لۆم، سینتی، جیتانۆس، هەموویان بە واتای “قەرەجەکان” دێت. ئەم ناوانە بەهۆی زمان و پێکهاتەی فەرهەنگیی ئەو ناوچەیە لە قاڵب دەدرێن. بە تێپەڕبوونی کات، قەرەجەکان لە کۆمەڵگە پەرش و بڵاوەکاندا ژیاون، زۆرجار خۆیان بە “ڕۆم” دەناسێنن، بە واتای “مرۆڤ”، لەکاتێکدا هەندێکیان “قەرەج”یان پێ باشترە …
هێژا زەریا پێنج ساڵ تێپەڕی بەسەر ڕوداوەکەی ٤ ئایاری ٢٠١٩. خۆشەویستیمان، تاسەمان، پەیچوورمانی گەورەتر کرد. ماڵدا کوسا یەکەم شەهیدی ئەکادیمیای ژنۆلۆژییە لە ڕۆژئاڤا. لە ڕێگای شارۆچکەی هۆڵ بە هۆی تەقینەوەی مینێکی داعش، ئەو داعشەی لە ڕووناکی دەترسێ و خۆراکدانی تاریکیە، لەگەڵ داهاتنی تاریکی ئێوارەدا، ماڵدا کۆسای شەهید کرد. گەشتێک کە لە نێوان ئارامی ڕووناککردنەوەی ڕێگای …
ڕانان بۆ فیلمی “ژنەکان دەدوێن” نەجیبە قەرەداغی پێداچوونەوە بە دەق: شنە فایەق فیلمی ژنەکان دەدوێن (Women Talking) یەکێکە لە فیلمە درامییە بەهێز و پڕ بایەخەکانی ئەم ساڵانەی دواییە کە لە ساڵی ٢٠٢٢دا کەوتە سەر شاشەی سینەما. ئەم فیلمە لە دەرهێنانی سارا پۆلی-یە و لەسەر بنەمای ڕۆمانێکی نووسەر میریام تۆوز بەرهەمهێنراوە. فیلمەکە باس لە کۆمەڵگەیەکی ئاینیی …
نووسینی: موژگان خالیس لە تورکیەوە: نەجیبە قەرەداغی ئەمڕۆ ٤ی ئایارە. کاتێک ڕۆژژمێرەکان ساڵی ١٩٣٧یان نیشان دەدا، بە بڕیارێکی ئەنجومەنی وەزیرانی دەوڵەتی تورکیا، چارەنووسی جوگرافیایەکی گەورە لە نێوان دەنگی گولە و دووکەڵدا مۆر کرا. دەرسیم بۆ ئێمە تەنها ناوی ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی نییە، بەڵکو چیرۆکی ڕیشەکێشکردنی کۆمەڵگەیەک، پارچەپارچەکردنی خێزانەکان و لە هەموویشی بەئازارتر، بێدەنگکردن و لەناوبردنی منداڵانە، …
وێژە ئەو هێزەیە کە دەتوانێت کاریگەریی قەیرانەکان لەسەر ژن نیشان بدات و کتێبی The Handmaid’s Tale (چیرۆکی کەنیزەکە) وەک نموونەیەکی دیارە. ئەم کتێبە یەکێکە لە ناسراوترین ڕۆمانە خەیاڵییەکانی مارگریت ئاتوود کە لە ساڵی ١٩٨٥ بڵاوکراوەتەوە. ئەم کارە بە یەکێک لە شاکارەکانی ئەدەبیاتی دیستۆپیا دادەنرێت. چیرۆکەکە لە ئاییندەیەکی نزیکدا لە ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا ڕوودەدات، دوای ئەوەی …
هەڵوێست کەریم لە منداڵییەوە بە ئێمە وتراوە کە نیشتمان دایکمانە، پاراستنی خاک و نیشتمان پاراستنی دایکمانە. ئەم قسەیە رەنگدانەوەیەکی قوڵی بیرکردنەوەی کورد بووە کە بەشێکی پەیوەندیدارە بە ئامادەگیی و خۆشەویستی دایک لە ژیانی هەر یەکێکماندا و بەشێکیشی پەیوەندیدارە بە پاشخان و کلتوری پێکەوە ژیانی مرۆڤی کورد لە ناو سروشتدا. هەربۆیە پاراستنی خاک و پاراستنی دایکی …
دەنیز چیا – ئەکادیمیای ژنۆلۆژی نەورۆز وەک یەکێک لە کۆنترین سروتە مرۆییەکان، تەنها جەژنێکی وەرزیی یان ڕۆژژمێری نییە، بەڵکو ڕەنگدانەوەیەکی قووڵی خولگەکانی سروشت، ژیانەوە و چەمکە سیمبۆلییەکانی ڕزگاری و نوێبوونەوەیە. لە مێژوودا، نەورۆز هەمیشە بە بیرۆکەی تێپەڕین لە تاریکییەوە بۆ ڕووناکی، لە مردنەوە بۆ ژیان و لە سڕبوونی زستانەوە بۆ بزووتنی بەهار گوزارەی لێکراوە. ئەم …
