زیاتر لە دە ساڵ ئەزموونی ژنۆلۆژی لە ئەورووپا – بەشی دووەم

ڕاستییە خۆجێییەکان، یادەوەریی هاوبەشی ژنان  بەرفین گوینەش خۆجێیکردنی خەباتەکانی ژنۆلۆژی لە ئەورووپا، تەنیا بە مانای کارکردن لە وڵاتانی زیاتردا نەبوو. گۆڕانکارییە بنەڕەتییەکە ئەوە بوو کە هەر جوگرافیایەک، لە ڕوانگەی ژنۆلۆژییەوە، دەستی بە لێکۆڵینەوە لە مێژوو و ڕاستییەکانی ژن کرد. لە ئیتالیا میتۆلۆژی و بیرەوەریی مێژوویی؛ لە کاتالۆنیا ڕاوی جادووگەران و بەرخۆدانی ژنان لە سەردەمی فاشیزمدا؛ …

ئەزموونی زیاتر لە دە ساڵی ژنۆلۆژی لە ئەورووپا – بەشی یەکەم

شوێنپێی پەیجوورێک لە حەقیقەتی ژنەوە بەرەو کۆمەڵایەتیبوون بەرفین گوینەش ئەم ئەزموونەی زیاتر لە دە ساڵی تێپەڕاند چۆن بوو؟ ژنۆلۆژی لە ئەورووپا چی فێر کرد و چی فێر بوو؟ لەناو ئەو پەیوەندییانەی لەگەڵ ژناندا سازی کردن، چۆن گەشەی سەند و ئەم ئەزموونە کەڵەکەبووەی ئەمڕۆ چ بەرپرسیارێتییەکی نوێ لەگەڵ خۆیدا دەهێنێت؟ ماوەیەکە بە بڕگە و ڕەهەندی جیاوازەوە …

کینەداری لە بەرامبەر ژن لە میتۆلۆژیای یۆنانی کۆندا

دیرەن ئارسلان لە تورکیەوە: نەجیبە قەرەداغی شارستانیەتی یۆنانی کۆن، وەک لانکەی سەرهەڵدانی فەلسەفە، هونەر، زانست و دیموکراسی، بەردی بناغەی شارستانیەتی ڕۆژئاوای پێکهێناوە؛ بەڵام لەژێر سێبەری ئەم کەلەپوورە ڕۆشنبیرییە درەوشاوە و ئایدیاڵکراوەدا، ڕاستییەکی کۆمەڵایەتیی زۆر تاریک وەک ستوونێک وەستاوە: کینەداریی سیستماتیک و دامەزراوەییکراو لە دژی ژنان. دیموکراسیی ئەسینا تەنها مافی دەنگدانی بە هاوڵاتیانی پیاوی ئازاد دەدا، …

پێگەی بزوتنەوە فێمێنیستەکان لە بونیادنانی مۆدێرنیتەی دیموکراتیکدا

بەشی دووەم لەم سەدەیەی بەرەو سەدەی ژن و شۆڕشەکانی ژنان دەچێت، بزوتنەوە فێمێنیستەکان کە خاوەنی مێژوویەکی تێکۆشان و ئەزموونن، خاوەنی تایبەتمەندیی پارادایمی ئازادیخواز و هاوپەیمانییەکی مۆدێرنیتەی ژنن. لە دژی سیستەمی ڕەتێنەر و قڕکردنی ژنان و کۆمەڵگە و سیستەمی چەوسێنەری سەرمایەداری؛ بەرپرسیارێتیی هێزەکانی مۆدێرنیتەی دیموکراتیکە کە پێکەوە تێبکۆشن و ڕێبازەکانی چارەسەر بدۆزنەوە. بزوتنەوە فێمێنیستەکان لە نێو …

لە زاگرۆسەوە بۆ ژن، ژیان، ئازادیی: بەرخۆدانی هەزار ساڵەی ژنان

لێکۆڵینەوە: ڕۆژبین دەنیز گۆڕانی ناسنامەی ژن لە ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان پێشەنگایەتیی ژنان لە مێژووی ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا، تەنیا کۆمەڵە قارەمانێتییەکی تاکەکەسی نییە، بەڵکو زیندووترین پێکهاتەکانی ئەو بەرخۆدانە سیستەماتیكە، کە دژی سیاسەتی تواندنەوەی کولتووریی و باڵادەستیی دەسەڵاتە ناوەندییەکان پەرەی سەندووە. لە کۆمەڵگەی ئێرانیی و کورد دا، ژنان بە درێژایی مێژوو و لە کاتە قەیراناوییەکاندا، …

کاریگەریی ٧٤ فەرمانەکە و مەترسیی فەرمانە نوێیەکان لەسەر ژنانی ئێزدی

ئەکادیمیای ژنۆلۆژی لە شەنگال کولتوور و باوەڕی ئێزدایەتی کولتوور و باوەڕی ئێزدایەتی، یەکێکە لە کولتوورەکانی تەوەری شارستانیەتی دیموکراتیک کە لە خاکی میزۆپۆتامیادا، بە هێز و فەلسەفەی کولتووری دایک-خوداوەند خۆی خەملاندووە. زۆرێک لە لێکۆڵینەوەکان نیشانی دەدەن کە مێژووی کولتوور، فەلسەفە و باوەڕی ئێزدایەتی دەگەڕێتەوە بۆ پێش شارستانیەتە دەوڵەتییەکان و ئایینە تاکخوداییەکان و فۆرمێکی ڕەسەنی باوەڕییە. واتە …

ئەوانەی واتا بە واتا دەپارێزن: ئێزیدیەکان

ناگیهان ئاکارسەل هەندێ نهێنی هەیە، لە زەمەندا شاراوەیە. چەسپیوە بە خاکەوە. لە تیشکی خۆردا تۆمارکراوە. وریایە لە ڕەنجی مێروولە. ئەو نهێنیانەن، کە ئاشقی پەرەسەندنی بەردە، نهێنیگەلێکی سوێندخواردووی ژیانن. هەندێ ڕووخسار هەیە لە هەموو هێڵێکیدا هەڵگری هاواری ئازارێکە، کە نوقمی بێدەنگییە. ئازارێک، سەدهەزار جار لەو ڕووخسارانەدا نوێ دەبێتەوە. لە هەر نیگایەکەوە ئازارێک هەیە. تیشکێک، کە شایەنی …

دیمۆگرافیا: زانستێک لە تەڵەی نەژادپەرستی و ڕەگەزگەرایی (سێکسیزم)دا

گفتوگۆ لە نێوان نەجیبە قەرەداغی-ئەندامی ئەکادیمیای ژنۆلۆژی و د.مەدیحە سۆفی- ژینگەناس نه‌جیبه‌ قەرەداغی: دیمۆگرافیا لە نێو کۆمەڵگەدا کەمترین قسەی لەسەر دەکرێ؛ لە کاتێکدا زۆرترین کاریگەری لەسەر کۆمەڵگەدا هه‌یه‌، بەتایبەتی لەسەر ژن و جەستەی ژن هەیە.  ئەم بابەتە قسەی زۆر هەڵدەگرێ بەتایبەتی لەو کایەیه‌ی کە چۆن ژن بڕیار لەسەر جەستەی خۆی دەدات، وە چۆن ئەو بڕیارەی …

پەرەسەندن و بوارەکانی تێکۆشانی فێمینیستی

ئەکادیمیای ژنۆلۆژی – بەشی یەکەم ئەگەرچی ئەو پاشخانەی بزووتنەوەی فێمینیستی لەسەری دامەزراوە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی پازدە و شازدە، بەڵام شۆڕشی فەرەنسی خاڵی سەرەکیی دەستپێکردنێتی. لە ماوەی شۆڕشی فەرەنسادا، لەکاتێکدا داواکاریی یەکسانی، ئازادی و برایەتی بەرز دەبووەوە، ئەو ژنانەی بەشدارییان لە شۆڕشدا کردبوو، لە هەمان کاتدا ڕایانگەیاند کە دەیانەوێت لە سیاسەتدا بەشدار بن. لەو پێناوەشدا تێکۆشانێکی …

شۆڕشی ڕۆژئاڤا؛ لە بەرخودانەوە بەرەو مۆدێلی کۆمەڵایەتی

نوسینی: غوربەت ساریا سەدەی کۆتایی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە کودەتا، داگیرکاری، شەڕی مەزهەبی و سیاسەتەکانی چارەسەرنەکردنی دەوڵەت-نەتەوە تێپەڕی. هەرچەندە لە زۆرێک لە دەوڵەتەکان دەسەڵاتە سیاسییەکان گۆڕان، بەڵام شێوازی ستەم وەکو خۆی مایەوە. ناسنامە جیاوازەکان ڕەتکرانەوە، ژنان لە گۆڕەپانی کۆمەڵایەتی دوورخرانەوە و ژیانی هاوبەشی گەلان لەژێر سایەی نەژادپەرستی و سیاسەتی مەزهەبیدا مایەوە. بەردەوامیش لە جوگرافیایەکی لەم شێوەیەدا …