گفتوگۆ لە نێوان نەجیبە قەرەداغی-ئەندامی ئەکادیمیای ژنۆلۆژی و د.مەدیحە سۆفی- ژینگەناس نه‌جیبه قەرەداغی: دیمۆگرافیا لە نێو کۆمەڵگەدا کەمترین قسەی لەسەر دەکرێ؛ لە کاتێکدا زۆرترین کاریگەری لەسەر کۆمەڵگەدا هه‌یه، بەتایبەتی لەسەر ژن و جەستەی ژن هەیە. ئەم بابەتە قسەی زۆر هەڵدەگرێ بەتایبەتی لەو کایەیه‌ی کە چۆن ژن بڕیار لەسەر جەستەی خۆی دەدات، وە چۆن ئەو بڕیارەی …
ئەکادیمیای ژنۆلۆژی – بەشی یەکەم ئەگەرچی ئەو پاشخانەی بزووتنەوەی فێمینیستی لەسەری دامەزراوە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی پازدە و شازدە، بەڵام شۆڕشی فەرەنسی خاڵی سەرەکیی دەستپێکردنێتی. لە ماوەی شۆڕشی فەرەنسادا، لەکاتێکدا داواکاریی یەکسانی، ئازادی و برایەتی بەرز دەبووەوە، ئەو ژنانەی بەشدارییان لە شۆڕشدا کردبوو، لە هەمان کاتدا ڕایانگەیاند کە دەیانەوێت لە سیاسەتدا بەشدار بن. لەو پێناوەشدا تێکۆشانێکی …
نوسینی: غوربەت ساریا سەدەی کۆتایی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە کودەتا، داگیرکاری، شەڕی مەزهەبی و سیاسەتەکانی چارەسەرنەکردنی دەوڵەت-نەتەوە تێپەڕی. هەرچەندە لە زۆرێک لە دەوڵەتەکان دەسەڵاتە سیاسییەکان گۆڕان، بەڵام شێوازی ستەم وەکو خۆی مایەوە. ناسنامە جیاوازەکان ڕەتکرانەوە، ژنان لە گۆڕەپانی کۆمەڵایەتی دوورخرانەوە و ژیانی هاوبەشی گەلان لەژێر سایەی نەژادپەرستی و سیاسەتی مەزهەبیدا مایەوە. بەردەوامیش لە جوگرافیایەکی لەم شێوەیەدا …
مەریەم فەتحی سەرمایەداریی پیاوسالار بۆ ژنان، چینی کرێکار، گەلانی بن دەست، پەراوێزخراوەکان و هەموو قوربانیانی ئەم سیستەمە، وەک مەترسییەکی بێ کۆتایی دەبینرێت، کە زۆرترین ئازاری ڕەتاندن، نایەکسانیی، توندوتیژیی و هەڵاواردنی لەتەک خۆی هێناوە. ئەو دۆخە خراپ و قەیراناوییە، کە سەرمایەداریی پیاوسالار دروستیکردووە، بەشێوەیەکی سیستەماتیک فێمیسایدی فیزیکی، کولتووریی، ئابووریی، سیاسیی و کۆمەڵایەتیی ژنان پەیڕەو دەکات. ژنان …
ڕۆشان سەلام ئەو ناوانەی خەڵک بۆیان بەکاردەهێنن بەپێی ناوچەکەیان جیاوازە: قەرەجەکان، دۆم، لۆم، سینتی، جیتانۆس، هەموویان بە واتای “قەرەجەکان” دێت. ئەم ناوانە بەهۆی زمان و پێکهاتەی فەرهەنگیی ئەو ناوچەیە لە قاڵب دەدرێن. بە تێپەڕبوونی کات، قەرەجەکان لە کۆمەڵگە پەرش و بڵاوەکاندا ژیاون، زۆرجار خۆیان بە “ڕۆم” دەناسێنن، بە واتای “مرۆڤ”، لەکاتێکدا هەندێکیان “قەرەج”یان پێ باشترە …
هێژا زەریا پێنج ساڵ تێپەڕی بەسەر ڕوداوەکەی ٤ ئایاری ٢٠١٩. خۆشەویستیمان، تاسەمان، پەیچوورمانی گەورەتر کرد. ماڵدا کوسا یەکەم شەهیدی ئەکادیمیای ژنۆلۆژییە لە ڕۆژئاڤا. لە ڕێگای شارۆچکەی هۆڵ بە هۆی تەقینەوەی مینێکی داعش، ئەو داعشەی لە ڕووناکی دەترسێ و خۆراکدانی تاریکیە، لەگەڵ داهاتنی تاریکی ئێوارەدا، ماڵدا کۆسای شەهید کرد. گەشتێک کە لە نێوان ئارامی ڕووناککردنەوەی ڕێگای …
ڕانان بۆ فیلمی “ژنەکان دەدوێن” نەجیبە قەرەداغی پێداچوونەوە بە دەق: شنە فایەق فیلمی ژنەکان دەدوێن (Women Talking) یەکێکە لە فیلمە درامییە بەهێز و پڕ بایەخەکانی ئەم ساڵانەی دواییە کە لە ساڵی ٢٠٢٢دا کەوتە سەر شاشەی سینەما. ئەم فیلمە لە دەرهێنانی سارا پۆلی-یە و لەسەر بنەمای ڕۆمانێکی نووسەر میریام تۆوز بەرهەمهێنراوە. فیلمەکە باس لە کۆمەڵگەیەکی ئاینیی …
نووسینی: موژگان خالیس لە تورکیەوە: نەجیبە قەرەداغی ئەمڕۆ ٤ی ئایارە. کاتێک ڕۆژژمێرەکان ساڵی ١٩٣٧یان نیشان دەدا، بە بڕیارێکی ئەنجومەنی وەزیرانی دەوڵەتی تورکیا، چارەنووسی جوگرافیایەکی گەورە لە نێوان دەنگی گولە و دووکەڵدا مۆر کرا. دەرسیم بۆ ئێمە تەنها ناوی ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی نییە، بەڵکو چیرۆکی ڕیشەکێشکردنی کۆمەڵگەیەک، پارچەپارچەکردنی خێزانەکان و لە هەموویشی بەئازارتر، بێدەنگکردن و لەناوبردنی منداڵانە، …
هەڵوێست کەریم لە منداڵییەوە بە ئێمە وتراوە کە نیشتمان دایکمانە، پاراستنی خاک و نیشتمان پاراستنی دایکمانە. ئەم قسەیە رەنگدانەوەیەکی قوڵی بیرکردنەوەی کورد بووە کە بەشێکی پەیوەندیدارە بە ئامادەگیی و خۆشەویستی دایک لە ژیانی هەر یەکێکماندا و بەشێکیشی پەیوەندیدارە بە پاشخان و کلتوری پێکەوە ژیانی مرۆڤی کورد لە ناو سروشتدا. هەربۆیە پاراستنی خاک و پاراستنی دایکی …
دەنیز چیا – ئەکادیمیای ژنۆلۆژی نەورۆز وەک یەکێک لە کۆنترین سروتە مرۆییەکان، تەنها جەژنێکی وەرزیی یان ڕۆژژمێری نییە، بەڵکو ڕەنگدانەوەیەکی قووڵی خولگەکانی سروشت، ژیانەوە و چەمکە سیمبۆلییەکانی ڕزگاری و نوێبوونەوەیە. لە مێژوودا، نەورۆز هەمیشە بە بیرۆکەی تێپەڕین لە تاریکییەوە بۆ ڕووناکی، لە مردنەوە بۆ ژیان و لە سڕبوونی زستانەوە بۆ بزووتنی بەهار گوزارەی لێکراوە. ئەم …
