زیاتر لە دە ساڵ ئەزموونی ژنۆلۆژی لە ئەورووپا – بەشی دووەم

ڕاستییە خۆجێییەکان، یادەوەریی هاوبەشی ژنان  بەرفین گوینەش خۆجێیکردنی خەباتەکانی ژنۆلۆژی لە ئەورووپا، تەنیا بە مانای کارکردن لە وڵاتانی زیاتردا نەبوو. گۆڕانکارییە بنەڕەتییەکە ئەوە بوو کە هەر جوگرافیایەک، لە ڕوانگەی ژنۆلۆژییەوە، دەستی بە لێکۆڵینەوە لە مێژوو و ڕاستییەکانی ژن کرد. لە ئیتالیا میتۆلۆژی و بیرەوەریی مێژوویی؛ لە کاتالۆنیا ڕاوی جادووگەران و بەرخۆدانی ژنان لە سەردەمی فاشیزمدا؛ …

ئەزموونی زیاتر لە دە ساڵی ژنۆلۆژی لە ئەورووپا – بەشی یەکەم

شوێنپێی پەیجوورێک لە حەقیقەتی ژنەوە بەرەو کۆمەڵایەتیبوون بەرفین گوینەش ئەم ئەزموونەی زیاتر لە دە ساڵی تێپەڕاند چۆن بوو؟ ژنۆلۆژی لە ئەورووپا چی فێر کرد و چی فێر بوو؟ لەناو ئەو پەیوەندییانەی لەگەڵ ژناندا سازی کردن، چۆن گەشەی سەند و ئەم ئەزموونە کەڵەکەبووەی ئەمڕۆ چ بەرپرسیارێتییەکی نوێ لەگەڵ خۆیدا دەهێنێت؟ ماوەیەکە بە بڕگە و ڕەهەندی جیاوازەوە …

کینەداری لە بەرامبەر ژن لە میتۆلۆژیای یۆنانی کۆندا

دیرەن ئارسلان لە تورکیەوە: نەجیبە قەرەداغی شارستانیەتی یۆنانی کۆن، وەک لانکەی سەرهەڵدانی فەلسەفە، هونەر، زانست و دیموکراسی، بەردی بناغەی شارستانیەتی ڕۆژئاوای پێکهێناوە؛ بەڵام لەژێر سێبەری ئەم کەلەپوورە ڕۆشنبیرییە درەوشاوە و ئایدیاڵکراوەدا، ڕاستییەکی کۆمەڵایەتیی زۆر تاریک وەک ستوونێک وەستاوە: کینەداریی سیستماتیک و دامەزراوەییکراو لە دژی ژنان. دیموکراسیی ئەسینا تەنها مافی دەنگدانی بە هاوڵاتیانی پیاوی ئازاد دەدا، …

منداڵدانی، ماڵەکەمانە: شاماران، دایک، خوداوەند و نەتەوە

د. دڵشا دەنیز لە ئینگلیزییەوە: ژیرە جەلال حسن لەبەر ئەوەی خۆم لە بزووتنەوەکانی ژناندا بووم، شاماران هەردەم بەشێک بووە لە ژیانم. بەڵام کاتێک دەستم بە نامەی دکتۆراکەم کرد، ئەو کاتە ڕاستەوخۆ بەرکەوتنم لەگەڵیدا هەبوو؛ وانەیەکمان هەبوو، دەبووایە لە پۆلدا بابەتێک پێشکەش بکەم و باسی وێنەیەک بکەم، یەکەم وێنەش کە هاتە بەردەمم، وێنەی شاماران بوو. لەو …

” ئێمە جگە لە شۆڕش هیچ ماڵێکی ترمان نییە!”

پەلشین تۆڵهەڵدان لە تورکیەوە: نەجیبە قەرەداغی گەشەکردنی شۆڕشی جیهانیی ژنان لە سەدەی ٢١دا: شۆڕشی ژنانی ڕۆژئاڤا گه‌لانی ناوچەکە کە لەنێو بەرداشێکدا گیریان خواردبوو، توانییان لەناوەڕاستی شەڕ و هێرشە دژە-شۆڕشەکاندا، پێکهاتە خۆبەڕێوەبەرییەکانی خۆیان بونیاد بنێن. لە هەمان کاتدا، گەلێک وانە هەن دەکرێت لەم ئەزموونە مێژووییەوە وەربگیرێن. لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦دا، ئەو هێرشە سەربازییانەی لەلایەن هێزەکانی …

پێگەی بزوتنەوە فێمێنیستەکان لە بونیادنانی مۆدێرنیتەی دیموکراتیکدا

بەشی دووەم لەم سەدەیەی بەرەو سەدەی ژن و شۆڕشەکانی ژنان دەچێت، بزوتنەوە فێمێنیستەکان کە خاوەنی مێژوویەکی تێکۆشان و ئەزموونن، خاوەنی تایبەتمەندیی پارادایمی ئازادیخواز و هاوپەیمانییەکی مۆدێرنیتەی ژنن. لە دژی سیستەمی ڕەتێنەر و قڕکردنی ژنان و کۆمەڵگە و سیستەمی چەوسێنەری سەرمایەداری؛ بەرپرسیارێتیی هێزەکانی مۆدێرنیتەی دیموکراتیکە کە پێکەوە تێبکۆشن و ڕێبازەکانی چارەسەر بدۆزنەوە. بزوتنەوە فێمێنیستەکان لە نێو …

مرۆڤ لەنێوان ئایین و ئارەزوودا – بەشی دووەم

نووسینی: شارا تاهیر ئادەم و ئارەزووی سێکسوالیتی: ئیدی خودا ئادەمی خوڵقاند! هەر کاتێک بمانەوێت بگەڕێینەوە بۆ سەرچاوەی سێکسوالیتی و یەکەم پەیوەندی و جووتبوونی نێوان ژن و پیاو، ئەوا بمانەوێت یان نەمانەوێت، دەگەڕێینەوە بۆ یەکێک لە کۆنترین چیرۆکەکانی بوونی مرۆڤایەتی ئەویش چیرۆکی دروستبوونی ئادەم و حەوایە. لەبەر ئەوەی ئەم چیرۆکە لە زۆرێک لە کەلتوور و ئایینەکاندا …

لە زاگرۆسەوە بۆ ژن، ژیان، ئازادیی: بەرخۆدانی هەزار ساڵەی ژنان

لێکۆڵینەوە: ڕۆژبین دەنیز گۆڕانی ناسنامەی ژن لە ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستان پێشەنگایەتیی ژنان لە مێژووی ئێران و ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا، تەنیا کۆمەڵە قارەمانێتییەکی تاکەکەسی نییە، بەڵکو زیندووترین پێکهاتەکانی ئەو بەرخۆدانە سیستەماتیكە، کە دژی سیاسەتی تواندنەوەی کولتووریی و باڵادەستیی دەسەڵاتە ناوەندییەکان پەرەی سەندووە. لە کۆمەڵگەی ئێرانیی و کورد دا، ژنان بە درێژایی مێژوو و لە کاتە قەیراناوییەکاندا، …

ژنبوون وەک ئۆنتۆلۆژیای ئازادی: دیسکۆرسێکی فەلسەفی لەسەر ئەپیستمۆلۆژیای تێکۆشانی ژنان

شیرین تاهیر ئۆنتۆلۆژیاسازییەکی نوێ بۆ چەمکی ژنبوون داڕشتنەوە یان بونیادنان ئۆنتۆلۆژیایەکی نوێ بۆ چەمکی ژنبوون؛ پێویستی بە تێپەڕاندنی ئەو ڕوانگە ناڕۆشنگەرانە هەیە کە ژنبوونیان وەک؛” جەوهەرێکی سروشتیی نەگۆڕ” یاخود وەک:” دروستکراوێکی کۆمەڵایەتی پەسەندکراو بۆ ژێردەستەیی” بینیووە. پێیر بۆدریۆ لە پەرتوکی “باڵادەستی نێرینە”دا ئەوە دەخاتە ڕوو کە چۆن کۆمەڵگە توانای ژن بە کەم دەبینن، دەڵێت:” لە …

کاریگەریی ٧٤ فەرمانەکە و مەترسیی فەرمانە نوێیەکان لەسەر ژنانی ئێزدی

ئەکادیمیای ژنۆلۆژی لە شەنگال کولتوور و باوەڕی ئێزدایەتی کولتوور و باوەڕی ئێزدایەتی، یەکێکە لە کولتوورەکانی تەوەری شارستانیەتی دیموکراتیک کە لە خاکی میزۆپۆتامیادا، بە هێز و فەلسەفەی کولتووری دایک-خوداوەند خۆی خەملاندووە. زۆرێک لە لێکۆڵینەوەکان نیشانی دەدەن کە مێژووی کولتوور، فەلسەفە و باوەڕی ئێزدایەتی دەگەڕێتەوە بۆ پێش شارستانیەتە دەوڵەتییەکان و ئایینە تاکخوداییەکان و فۆرمێکی ڕەسەنی باوەڕییە. واتە …